പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ മണ്ണാർക്കാട് താലൂക്കിൽ നീലഗിരി മലനിരകളുടെ തെക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സൈലന്റ് വാലി ദേശീയോദ്യാനം, ഇന്ത്യയിലെ അവശേഷിക്കുന്ന അപൂർവ്വ ഉഷ്ണമേഖലാ നിത്യഹരിത മഴക്കാടുകളിൽ ഒന്നാണ്.
1. ചരിത്രവും 'സൈലന്റ് വാലി' എന്ന പേരും
മഹാഭാരതത്തിലെ പാണ്ഡവരുടെ വനവാസകാലത്ത് പാഞ്ചാലിയോടൊപ്പം (സൈരന്ധ്രി) താമസിച്ച വനഭൂമിയാണിതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അതിനാൽ 'സൈരന്ധ്രി വനം' എന്നും ഇതറിയപ്പെടുന്നു. സാധാരണ കാടുകളിൽ കണ്ടുവരുന്ന ചീവിടുകളുടെ (Cicadas) ശബ്ദം ഇവിടെ കേൾക്കാനില്ലാത്തതിനാലാണ് ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇതിന് 'സൈലന്റ് വാലി' (Silent Valley) എന്ന പേരിട്ടത്.
2. പരിസ്ഥിതി ചരിത്രത്തിലെ നാഴികക്കല്ല്
1970-കളിൽ കുന്തിപ്പുഴയ്ക്ക് കുറുകെ നിർമ്മിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്ന ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിക്കെതിരെ കേരള ശാസ്ത്ര സാഹിത്യ പരിഷത്തും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരും പൊതുജനങ്ങളും ചേർന്ന് നടത്തിയ 'സേവ് സൈലന്റ് വാലി' (Save Silent Valley) പ്രക്ഷോഭം ലോകപ്രശസ്തമാണ്. ഇതേത്തുടർന്ന് 1984-ൽ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഇടപെട്ട് ഈ മഴക്കാടിനെ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും വനഭൂമി സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
3. ജൈവവൈവിധ്യ കലവറ
ലോകത്ത് വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന സിംഹവാലൻ കുരങ്ങുകളുടെ (Lion-tailed Macaque) ഏറ്റവും വലിയ ആവാസകേന്ദ്രമാണ് സൈലന്റ് വാലി. കൂടാതെ വേഴാമ്പലുകൾ, അപൂർവ്വയിനം ചിത്രശലഭങ്ങൾ, ഓർക്കിഡുകൾ, ഔഷധസസ്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അക്ഷയഖനിയാണ് ഈ പ്രദേശം.